Dissen am Teutoburgerwald

Dissen Röwekamp - Schollegge - Timmer Egge - Webdeberg - Kalksteinklippen - Johannislaube - Hülsbrink - Kronensee - Schwarze Welle - Puskental - Steinbrink - Steinegge - Röwekamp

 

 

(Laatste melding route OK: 04-2017 - Linda R.)

Deze lange en zware rondwandeling gaat door het hoogste gedeelte van het Teutoburgerwald bij Osnabrück, maar is eenvoudig in te korten tot een route van 10 of 15 kilometer.

Het gaat vooral van bergtop naar bergtop over de bergkam met tussendoor steeds weer een afdaling. Daarom bevat de route veel hoogtemeters en is dan ook heel geschikt om de klimspieren al vast te oefenen voor stevige bergtochten in de Alpen.

routekaart rondwandeling Dissen a.T.

Het natuurgebied waar we doorheen trekken is zeer afwisselend en natuurlijk zijn er vanaf de toppen prachtige uitzichten te verwachten. In het middendeel rond Hülsbrink en het Puskental zijn het de golvende landschappen die de wandeling aantrekkelijk maken.

De route bevat vooral onverharde maar goed toegankelijke paden, hier en daar krijgen we ook te maken met stukjes asfalt. Deze weggetjes zijn echter zeer rustig met verkeer.

hoogteprofiel rondwandeling Dissen a.T.

Het beginpunt is de parkeerplaats Waldgasthaus Röwekamp bij Dissen am Teutoburgerwald.

de parkeerplaats bij het Waldgasthaus Vanaf Oldenzaal volgen we de E30 naar Osnabrück, daarna over op de E33 richting Bielefeld. Bij afslag 13, Dissen - Bad Rothenfelde, verlaten we de Autobahn en gaan onderaan de afslag linksaf. We rijden dan gelijk het stadje Dissen al in.

Achter het dorp aan de noordzijde ligt Röwekamp, (invoeren navigatie), recht onder de grote zendmast boven op de berg die vanuit het hele stadje te zien is.

De Röwekamp is een doodlopend straatje en eindigt voor het Waldgasthaus. Daar ligt een ruime parkeerplaats waar we een plekje voor de wagen zoeken.

Om half tien komen we daar aan en beginnen met het in orde maken van de wandeluitrusting. Rugzakken, wandelschoenen aan en de wandelstokken instellen op de juiste lengte, met de verwachte hoogtemeters voor vandaag zijn de stokken een hele goede ondersteuning.

op weg naar de bergkam Vooraan bij de parkeerplaats gaat een smal asfaltweggetje in de richting van een windmolen, tussen deze weg en de parkeerplaats loopt een bospaadje schuin het bos in. Deze moeten we hebben, het is de Fritz Homann Wanderweg.

Eerst gaat het langs een afgerasterd gebied van een Schützenverrein, daarna begint het al snel aan hoogte te winnen.

Het eerste kruispunt met een breder pad steken we recht over, vanaf hier kunnen we ons richten op de markeringen van de Ahornweg. Een wit Ahornblad op een zwarte achtergrond. Straks komt daar de 'H' van de Hermannsweg nog bij, twee lange afstand wandelroutes die hier gelijk oplopen met onze route en die we ook de rest van de dag regelmatig terug zien.

We komen langs een Schutzhütte, daarna is het nog een korte klim tot op de Kammweg. Boven aangekomen slaan we linksaf. Aan het einde van de dag gaan we daar van rechts weer terug komen.

de eerste stevige klim van vandaag

Deze Kammweg gaan we nu langere tijd volgen, steeds boven over de bergketen. De dichte begroeiing geeft in de zomer veel schaduw, maar verhindert dan wel het uitzicht. Nu de bladeren nog niet aan de bomen zitten kunnen we echter toch gelijk al een mooie indruk van de omgeving krijgen.

prachtige bomen op de Sattel Het pad gaat na enkele meters al stevig omhoog, daarna wordt het vlakker om vervolgens weer verder te klimmen naar de Schollegge op 252m hoogte.

Een duidelijke top is er niet en er staan ook geen bordjes dat we de top hebben bereikt. Dat we het hoogste punt hebben gehad merken we pas als we daarna alleen maar verder afdalen.

Op het laagste punt, een Sattel tussen twee toppen, lopen we een schitterend stukje bos in met fraai gevormde bomen.

Daar is ook een splitsing naar links waar de Ahornweg naar toe gaat. Wij gaan er rechtdoor om dan dadelijk aan de volgende klim te beginnen en blijven zo boven op de Kamm.

Het buigt verderop naar rechts waar dan nog een steil kopje te beklimmen is, maar daarna gaan we in een keer door afdalen tot onder in het dal. Eerst nog tamelijk steil omlaag, daarna geleidelijker tot we bij een Y-splitsing staan. De Ahorn komt er van links en gaat rechtdoor, wij slaan scherp rechtsaf en volgen opnieuw de Ahorn bordjes.

Na nog een laatste steil stukje omlaag komen we bij een zandpad het bos uit en zien er rechts een prachtig dalletje.

een verrassend mooi dalletje

Hier slaan we linksaf en lopen tussen de huizen door naar een hoofdweg. Dit is de weg naar de Noller Schlucht. We steken recht over het asfaltweggetje in, en kruisen daarna nog een pad waar het dan rechtdoor verder gaat als karrenspoor. (Links bij deze laatste kruising is nog een Wanderparkplatz met informatieborden.)

in de verte de Kamm waar we over zijn gelopen

een hele lange en zware helling We blijven maar even op dit pad, tot aan de volgende bosrand. Daar gaat de Ahorn linksaf het bos in. Wij ook.

Met een boog door het bos, daarna de helling omhoog tot het pad ons boven op een volgende Kammweg brengt. De Timmer Egge.

Daar gaat het rechtsaf de berg omhoog en al na enkele meters lopen we op de zwaarste helling van vandaag.

Het gaat lange tijd in een stevige hellinghoek omhoog, na de winterperiode best zwaar om te doen, maar perfect als voorbereiding op de zomervakantie in Oostenrijk.

Na deze lange helling wordt het vlak en lopen we langs een mooi uitzichtpunt van waar af in de verte een oude steengroeve zichtbaar is onder het topje van de Asberg. (244m)

uitzicht op een oude steengroeve

Heel geleidelijk gaat het dan nog verder omhoog tot aan de 258m hoge Webdeberg, daarna zet de afdaling weer in en gaat het steeds meer naar links omlaag. Na een lange prachtige afdaling wordt het pad breder en eindigt op een T-splitsing met een brede bosweg bij een bankje.

afdaling door een prachtig gevarieerd bosgebied Op deze weg gaan we naar rechts en lopen we een weer heel ander mooi natuurgebied in. Weer licht omhoog.

We blijven deze weg alsmaar rechtdoor volgen, steeds verder omhoog door een nog mooier natuurgebied. Tot we bijna boven aangekomen de 'H' van de Hermannsweg weer terug zien bij een splitsing met een smal pad links de berg op.

Daar gaan we dadelijk deze 'H' links omhoog volgen, maar eerst lopen we nog een stukje rechtdoor tot de volgende scherpe bocht naar links met weer een bankje.

Daar om de hoek kunnen we een 'Natur Denkmal' bekijken, de Kalksteinklippen van de Hohnagel compleet met informatiebord.

Het is ondertussen twaalf uur geworden zodat we het bankje gelijk maar gebruiken om te lunchen. Een broodje en een kop hete soep gaan er wel in na de vele hoogtemeters die we al hebben gemaakt.

ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel ND Kalksteinklippen Hohnagel

klik op een kleine foto voor een vergroting

Met hernieuwde energie lopen we het stukje terug om daarna rechts de 'H' de berg op te volgen. Deze keer geen grote hoogteverschillen meer maar weldra wel open plekken met een erg mooi uitzicht richting de Steinbrink en de Noller Schlucht.

weer een mooi uitzichtpunt...

we hebben de broodjes te vroeg gegeten, die zou mooier zijn geweest Verderop komen we langs een Schutzhütte links in het bos, hadden we dat geweten dan hadden we daar de broodjes kunnen eten. Daarna gaat het weer omlaag een dicht bos in.

Na een korte afdaling komen we bij een splitsing met daarbij een routebord. Nu houden we rechts aan, een breed bospad, en tevens weer de Ahorn route.

Weer een geleidelijke afdaling. Het pad is in het onderste deel nogal modderig, maar rechts ervan loopt dan een beter begaanbaar paadje voor wandelaars.

Voor een groot kruispunt staat links weer een schuilhut, de Johannislaube.

We steken er recht over en blijven daarmee de Ahornweg en de X25 volgen in de richting van de Kronensee en Beutling. 5Km licht golvend rechtdoor, maar absoluut geen saai gedeelte.

de grote kruising bij Johannislaube

lange tijd rechtdoor maar zeker niet saai Eerst is het nog een vlak pad door dicht bos, dan buigt het naar rechts waar we de volgende kruising weer recht oversteken. (We kruisen hier onze Noller Schlucht route.)

Nu hebben we asfalt onder de wandelschoenen, en we blijven daar op tot de asfaltweg naar links gaat bij een volgende kruising.

Ook daar gaan we rechtdoor op het brede bospad, de Ahorn tekens staan overal duidelijk aangegeven.

Door een afwisselend bosgebied gaan we alsmaar rechtdoor, tot we bij Hülsbrink een boerderij links van het pad zien staan.

Daar verlaten we het bos en krijgen we rechts een heerlijk uitzicht over de velden, met in de verte boven op de berg de zendmast annex uitkijktoren Steinegge. Achter die toren staat onze auto op ons te wachten.

mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink mooie vergezichten bij Hülsbrink

klik op een kleine foto voor een vergroting

Bij de huizen gaat het weer op asfalt verder, ook steeds rechtdoor de volgende helling omhoog. En weer volgt een stuk bos, met daarna nog eens een prachtig open gedeelte, tot we na een laatste bosgebied op een T-splitsing met een asfaltweg staan.

we verlaten het bosl

Er is een bushalte, en eenmaal uit de bos gekomen is er een mooi uitzicht in het dal rechts. We gaan er rechtsaf en lopen op het Gasthof beneden aan de hoofdweg af. Een heerlijke lichte afdaling met mooie vergezichten.

een schitterend dal waar we in afdalen

op de y-splitsling gaan we links langs de Kronensee Onder in het dal steken we een leuk beekje over, daarna gaan we links van het Gasthaus langs naar de hoofdweg.

Op deze drukke weg moeten we een klein stukje naar links en daarna gelijk weer rechtsaf het bos in.

Een brede bosweg met bij de kruising informatieborden over de Kronensee die daar links achter de heuvels ligt.

Tussen de bomen door kunnen we er straks iets van zien, maar er bij komen is niet mogelijk. De See is alleen toegankelijk voor gasten van het bungalowpark dat bij de See hoort.

We gaan verder het bos in en op de volgende Y-splitsing houden we links aan. Het gaat weer geleidelijk wat omhoog en we passeren enkele paden die links omlaag lopen naar het park.

een brug over de Hase

We blijven op het brede pad, waar we verderop links een beekje door het bos zien kronkelen. Dit is de Hase, die ook de Kronensee van water voorziet. Bij de eerste afslag naar links ligt een bruggetje over de beek, deze kunnen we nog negeren.

voor de grote splitsing het smalle paadje links in Na nog een stukje rechtdoor geklommen te hebben met steeds de Hase links, komen we bij een grotere splitsing. 20m voor deze splitsing van brede boswegen gaat een smal paadje linksaf, daar staat een routebord bij met de 'Schwarze Welle 400m'.

Hier kiezen we dit paadje en steken even later via een vlonderbrug de Hase over. Daarna op de T-splitsing gaat het rechtsaf verder door een mooi jong bos.

Het pad wordt al snel breder, lopen we langs een imposante rotswand, en gaan dan verderop rechtsaf weer een smal paadje in waar de Ahorn staat aangegeven.

Even later komen we bij de Schwarze Welle aan. Een paar honderd meter verderop ontspringt de Hase en het water van deze beek komt hier aan de oppervlakte borrelen. Er staan verschillende bankjes en picknicktafels om het water heen opgesteld, we besluiten hier een tweede pauze te beleggen.

de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase de Schwarze Welle en het water van de Hase

klik op een kleine foto voor een vergroting

Eerst moeten we nu de brede bosweg van zoëven weer opzoeken door na het water links aan te houden. Op deze weg gaan we rechts verder en volgend het pad weer de berg omhoog en daarna sterk naar links draaiend.

Net voor we het bos weer verlaten zijn er links nog twee diepe gaten, terwijl we rechts tussen de bomen door al een eerste blik kunnen werpen op het Puskental.

het prachtige Puskental

voor de boerderij rechts het Puskental inHet pad komt uit op een asfaltweggetje die we rechtsaf gaan volgen, doorlopend tot onder in het dal waar we recht op een boerderij af gaan. Voor de boerderij gaan we op de splitsing rechtsaf, weer een asfaltweg door een schitterende omgeving.

De eerste weg naar links, 100m verderop, gaat tussen twee woningen door naar verderop liggende huizen. Deze moeten we negeren en daar rechtdoor licht omhoog verder gaan.

Daarna gaat de weg linksaf naar een boerderij in de verte en gaat er ook een pad rechtdoor recht op het bos af. Deze laatste kiezen we nu om daarna het bos in te lopen.

Vooraan in het bos ligt weer een splitsing waarop we linksaf slaan, een pad dat daarna naar rechts gaat. We blijven hier op tot aan een T-splitsing voor een weiland, een erg mooi stukje tegen een berghelling aan.

T-splitsing voor een weiland tegen een berghelling

Op de splitsing gaat het linksaf verder met het grasland aan de rechterzijde. Nog meer mooie vergezichten volgen terwijl we het pad door het glooiende landschap aflopen. Het maakt een haakse bocht naar rechts, en daarna gaat het weer op een stuk bos af.

nog meer mooie vergezichten onderweg naar het volgende bos

het laatste stuk omhoog naar de Kammweg We blijven op dit pad en lopen het bos in met weldra links een mooi open gedeelte met daarachter de top van de Steinbrink. (209m)

Het blijft licht stijgen terwijl we alle zijwegen negeren en het pad hogerop meer gaat kronkelen.

Net voor het hoogste punt van deze weg, we zijn dan aan de achterzijde op de Steinbrink aangekomen, maakt de weg een haakse bocht naar links. Daar gaat ook een pad naar rechts, (rechtdoor), die we moeten negeren.

De volgende weg naar rechts moeten we wel hebben, die krijgen we in het oog als we na de haakse bocht een tijdje vlak op hoogte hebben doorgelopen. Een van de weinige vlakke gedeelten van deze rondwandeling.

Het pad naar rechts gaat al snel weer behoorlijk stijgen, omhoog naar de bergkam boven Dissen a.T. Bijna boven aangekomen is er links nog een schitterend uitzichtpunt, daarna komen we op de Kamm aan.

fraai uitzicht naar het noorden

Nu gaan het gelijk scherp rechtsaf verder over het smalle wandelpad de berg op. Dit is weer onderdeel van de Hermannsweg zodat we ons op de 'H' kunnen richten.

Het gaat nu in een keer door naar het hoogste topje van vandaag, de 307m hoge Hankenüll. Net als in het eerste deel van vanmorgen gaat het wat op en neer, tot we boven op de Hankenüll zijn. Daar hangt een bordje en er staan een paar grensstenen. Dit is de oude grens tussen Preussen en Hannover.

op de top van de 307m hoge Hankenüll

de goed begaanbare Kammweg De route is verder heel eenvoudig, we blijven over de Kamm lopen tot we weer kunnen afdalen naar de parkeerplaats.

Vanaf de Hankenüll gaat het omlaag naar een kruising waar we recht oversteken.

Daarna wordt het pad breder en lopen we gemoedelijk over de bergrug, nog slecht licht op en neer, en negeren daarbij alle andere zijwegen.

De volgende hoogte is de Ascher Egge, 264m hoog, en vanaf daar gaat het tamelijk vlak verder tot aan de Steinegge.

Op de 266m hoge Steinegge staat een grote zendmast annex uitzichttoren. Wie aan de 1000 hoogtemeters nog niet genoeg heeft kan hier ter afsluiting van de wandeling nog omhoog klimmen naar het uitzichtplatform.

de uitzichttoren Steinegge

Toen we hier met een andere wandeling al eens langs kwamen hebben we de toren wel beklommen, deze keer laten we het aan ons voorbij gaan.

We blijven langs de toren rechtdoor lopen, tot we bij een smalle kloof een brug over moeten steken. Aan de overzijde gaat het weer behoorlijk omhoog, maar dat is de helling die we vanmorgen al hebben gedaan.

Aan de overzijde van de brug gaat een smal paadje links naar onderen, dat is het zelfde pad waar we vanmorgen vandaag zijn gekomen. We gaan dan ook links en volgen de inmiddels bekende route terug naar de parkeerplaats.