JavaScript aanzetten
U heeft JavaScript uit, zet JavaScript aan om de website te gebruiken.
menu

Rondwandeling Willingen Sauerland

Willingen Hoppern - Richtplatz - Langenberg - Clemensberg - Neuer Hagen heide - Mühlenkopfschanze - Willingen Hoppern

starstarstarstar_borderstar_border 18,5 Km 615 Hm 5:30 uur GPS-track Print PDF Kaart Reisgids
Afstand

De afstand van deze wandelroute is met een Curvimeter nagemeten op een gedetailleerde wandelkaart met schaal 1:25.000 tot 1:50.000.

Bij wandelroutes met een GPS-track is de afstand bepaald op basis van de GPS-log gegevens.

Alle gemeten afstanden zijn afgerond naar een halve kilometer.

Google Earth

Van deze rondwandeling is helaas nog geen Google Earth link beschikbaar.

Een Google map zal op een later moment alsnog worden toegevoegd

GPS

Van deze route is nog geen gps-track als download beschikbaar. Op een later moment zullen een .gpx en .kml in een zip-file worden toegevoegd.

Hebt jij deze route gelopen en wel een GPS-bestand beschikbaar, dan is deze zeer welkom als aanvulling op de site. (Email)

Hoogtemeters

De weergegeven hoogtemeters (stijgen/dalen) zijn onderweg afgelezen op een hoogtemeter en achteraf nagerekend vanaf een gedetailleerde wandelkaart met schaal 1:25.000 tot 1:50.000. Hierbij zijn de verschillen opgeteld tussen alle 'laagste punten' van de route en de daarop volgende 'hoogste punten' op basis van de hoogtelijnen van de kaart.

Dit is geen erg nauwkeurige methode. In de praktijk kunnen de opgegeven hoogtemeters dan ook afwijken van de werkelijkheid.

Bij rondwandelingen voorzien van een GPS-track zijn de hoogtemeters afgelezen uit het GPS logbestand. Deze berekeningen zijn veel betrouwbaarder.

Alle aangegeven waarden zijn afgerond op 10 hoogtemeters. Bij lastiger na te rekenen situaties op 50 hoogtemeters.

Hoogtemeters

Deze rondwandeling verloopt geheel vlak of bij deze route zijn de (mogelijke) hoogteverschillen zo gering dat deze niet relevant zijn voor de wandelaar.

Kaart

Van deze omgeving is helaas nog geen goede wandel- of fietskaart verkrijgbaar.

Moeilijkheidsgraat

star star_border star_border star_border star_border = zeer eenvoudige wandelroute

Korte tot middellange route over halfverharde of verharde wegen en paden zonder hoogtemeters van betekenis

star star star_border star_border star_border = eenvoudige wandelroute

Route over halfverharde of verharde paden met delen smalle goed begaanbare berg- of bospaadjes. Geen tot weinig hoogtemeters

star star star star_border star_border = middelzware wandelroute

Een langere tocht en/of veel hoogtemeters. Route kan smalle berg- of bospaadjes bevatten en natuurlijke hindernissen. (Trap/ladder/beek oversteek) Voor iedereen met redelijke conditie goed/veilig toegankelijk. Advies minimaal wandelschoen A/B of B

star star star star star_border = pittige wandelroute

Lange tocht en mogelijk veel hoogtemeters. Route kan 'avontuurlijke stukjes' en smalle, soms steile paden bevatten. In de bergen Trittsicherheit nodig en goede wandeluitrusting met B of B/C schoenen, wandelstokken en nooduitrusting. (Zie 'Uitrusting')

star star star star star = zware wandelroute

Lange tocht met veel hoogtemeters. Kan delen van een 'Steig' bevatten. Alleen voor geoefende wandelaars met Trittsicherheit en de juiste bergwandeluitrusting. Geen klimtouw of gordels nodig.

Deze kwalificatie toekenning berust op onze eigen ervaring. Voor meer gedetailleerde informatie over de begaanbaarheid en veiligheid van een route lees het uitgebreide routeverslag.

Tijd

De benodigde tijd voor een rondwandeling kan zeer persoonlijk zijn. De weergegeven tijd zijn de werkelijk door ons gelopen uren, afgerond naar boven op een half uur. Wij lopen om te genieten en niet speciaal voor de conditie. We nemen onze pauzes, lopen harder wanneer het een stukje saai is, en langzamer wanneer de omgeving interessant is. De aangegeven looptijd zal dan ook meestal ruim haalbaar zijn.

Tip:

In het vlakke Nederland zal de af te leggen afstand tussen 3 en 5 Km per uur liggen. Bij een cultuur wandeling kan dit zelfs minder dan 3 Km zijn, bij een sportieve wandeling misschien wel meer dan 5 Km. Een goed gemiddelde om mee te rekenen is 4 kilometer per uur exclusief pauzes. Na meerdere wandelingen kan dit naar eigen ervaring worden bijgesteld.

Hou rekening met 10 minuten pauze per uur, zodat er voor een route van 16 Km 4,5 uur uitgetrokken moet worden. (16Km : 4 Km/u = 4 uur wandelen en 3 x 10min pauze). Bij langere (dag-) tochten ook een langere lunchpauze meenemen. (Een half uur als de broodjes in de rugzak worden meegenomen, een uur als er wordt geluncht bij een horeca gelegenheid onderweg).

(zie ook Routes plannen)


(Laatste melding route OK: april 2017 - Janny en Bert S. Ter Apel)


Willingen, maar ook Winterberg en Schmallenberg, zijn bekende wintersport plaatsen in het Sauerland voor wie graag eens dicht bij huis de lange latten onder wil doen. Het Sauerland is echter ook in alle seizoenen een goede bestemming voor wandeltochten. Deze rondwandeling die we bij Willingen maakten is daarvan een mooi voorbeeld.

De wandeldag begint met een stevige klim vanuit Willingen naar de top van de hoogste berg in de deelstaat Nordrhein-Westfalen, de 843m hoge Langenberg. Daarna blijven we op hoogte om mooie uitzichtpunten te bezoeken en trekken we door het hooggelegen heidegebied Neuer Hagen, om dan geleidelijk weer af te dalen door een prachtig bosrijk dal terug naar Willingen.

routekaart rondwandeling Willingen

Alleen in het eerste en laatste stukje in Willingen krijgen we asfalt onder de wandelschoenen, verder zijn het uitsluitend brede en soms smalle wandelpaden op deze schitterende tocht door de bergwereld van het Sauerland. Nadat de eerste klim naar de top is gehaald is het een eenvoudige route die voor iedereen te doen is. Er zijn geen bijzonder zware of steile stukken.

Voor deze rondwandeling hebben we een gedeelte van de mooie Lange Afstand Wandelroute Rothaarsteig uitgezocht. Deze is gemarkeerd met het logo van de Steig. Een '='-teken waarvan het bovenste streepje een kronkel heeft, op een rode achtergrond. Om de Rothaarsteig te bereiken zijn er toegangswegen naar deze route die we gaan volgen, die zijn ook met dit teken gemarkeerd maar dan op een gele achtergrond. Ook de weg terug vanaf de Steig naar Willingen gaan we een van die geel gemarkeerde toegangswegen volgen. De hele route is dus perfect aangegeven.

hoogteprofiel rondwandeling Willingen
tussen tennisbaan en voetbalveld

Vanuit het Gasthof Zur Post in Kirchrarbach waar we verblijven rijden we in een half uur naar Willingen en zoeken daar de wijk Hoppern op ten westen van deze stad. De wijk Hoppern ligt midden tussen de skigebieden en Sommerrodelbahn, en is dus snel gevonden.

Op de parkeerplaats tussen het voetbalveld en de tennisbaan kunnen we de auto kwijt. We zijn op de vroege morgen zelfs de enig aanwezigen. Mocht het er druk zijn dan zijn er in de nabije omgeving overal voldoende plekken te vinden om de wagen te kunnen parkeren.

Navigatie: Hoppecketalstrasse 3, Willingen.

De rugzakken zijn vandaag extra volgepakt omdat we volgens de weersvoorspellingen van alles kunnen verwachten op deze koude aprildag. Zon, maar ook regen en op grote hoogte mogelijk sneeuw en hagel. Wij zijn er klaar voor! Als de wandelschoenen zijn aangetrokken lopen we vanaf de parkeerplaats terug naar de weg en gaan rechtsaf.

de woonwijk Hoppern

We gaan even een stukje terug richting het centrum van Willingen tot aan de Y-splitsing met de Zur Hoppecke en de Zum Ritzhagen. Hier gaan we scherp linksaf. De weg gaat gelijk al omhoog en we volgen dit tot we op de volgende Y-splitsing weer linksaf kunnen waarmee we de Zum Langenberg inlopen.

Vis á Vis Hütte
Rothaarsteig het bos in

Hier vinden we ook de eerste gele markeringen van de Rothaarsteig toegangsweg die we nu aan kunnen houden. De weg draait naar links en dan volgt een kruising waarop we recht oversteken. Aan de linkerzijde een prachtige helling met uitzicht op het skigebied Willingen, rechts de bij skiërs bekende Vis á Vis Hütte.

We blijven rechtdoor gaan tot rechts het bos begint en we weer een Y-splitsing krijgen waarop we rechts omhoog aanhouden. De Rothaarsteig loopt hier samen met de X6. Na weer een stukje klimmen, met links een toenemend mooi uitzicht, volgt andermaal een Y-splitsing. De asfaltweg gaat er links, wij gaan rechtdoor omhoog het bos in.

Deze brede Forstweg gaat alsmaar omhoog en we krijgen het al lekker warm van de klim. De eerste zijweg links negeren we en we blijven alsmaar rechtdoor gaan tot een splitsing met daarbij een handwijzer. Hier gaat het rechtsaf, nog 200m naar de Richtplatz staat er aangegeven. Na enkele meters, op de volgende splitsing, houden we weer links aan en lopen dan op de Richtplatz af.

De Richtplatz is een historisch plekje. Een rotsblok met daarop een informatiebord verteld de geschiedenis van wat hier op 800m hoogte heeft plaatsgevonden in de 13e eeuw. Het is tevens een verzamelpunt en voor de wachtenden zijn er picknickbanken beschikbaar.

  • aankomst op de Richtplatz
  • aankomst op de Richtplatz
  • aankomst op de Richtplatz

Op de kruising bij de Richtplatz komen we op de hoofdroute van de Rothaarsteig, vanaf nu kunnen we ons op de rode markeringen hiervan gaan richten. Deze staan op de handwijzer bij de Richtplatz en we gaan voor de picknickbank langs op de Rothaarsteig richting Langenberg. Nog 1,8Km volgens de borden.

de Rothaarsteig hoofdroute

Tussen de struiken door volgen we het prachtige wandelpad tussen de jonge begroeiing door richting de Langenberg. We zijn al behoorlijk op hoogte en hier in het deels open gebied kunnen we dan ook profiteren van mooie uitzichten op de omgeving.

Na het open gedeelte gaan we het bos in, eerst nog even dicht bos, maar daarna wordt het aan de linkerzijde weer opener en zien we tussen de bomen door wat meer van het golvende landschap. We lopen hier op de grens tussen de deelstaat Hessen en NRW, er zijn dan ook verschillende oude grenspalen te vinden langs de route.

Na een langer deel door het bos komen we bij een splitsing waarop de Rothaarsteig rechtdoor gaat, maar naar rechts wordt een uitzichtpunt aangegeven. Dat willen we natuurlijk wel even zien, dus gaan we even rechts en zien na een kort stukje lopen inderdaad een houten hek met daarachter een vrij uitzicht over Sauerland.

Het uitzicht is er inderdaad erg mooi, maar de ijzige wind is aangetrokken en op het moment dat we er aankomen beginnen ook de eerste hagelstenen te vallen. We blijven maar niet te lang stilstaan en keren terug naar de splitsing om daarna de Steig te vervolgen. We blijven boven op de beboste bergrug tot de route op een kruising naar links gaat.

Na weer een stukje wandelen komen we bij een splitsing waarop we rechtsaf worden gewezen, daar om de bocht is een open plek in het bos met picknickbankjes en een topkruis. We zijn op de top van de Langenberg aangekomen. Dit is dan wel de hoogste top van NRW, maar van uitzicht is hier helaas geen sprake. De top is er volledig bebost. Maar we zijn er ook even meer beschut tegen de koude wind, dus een prima plekje om even een broodje te eten en een kop koffie te zetten.

op de top van de Langenberg op de top van de Langenberg op de top van de Langenberg
op de top van de Langenberg op de top van de Langenberg op de top van de Langenberg
klik op een kleine foto voor een vergroting

Na de onderbreking steken we de open plek verder over en gaan weer het bos in richting de Oberer Burbecker Platz. We dalen af tot een splitsing met een brede bosweg en gaan er linksaf.

Deze weg, die daarna met een lange boog naar rechts draait, blijven we volgen tot bij een kruising met meerdere paden. Dit is de Oberer Burbecker Platz met aan de overzijde weer een fraai uitzicht.

golvend pad over de bergrug

Nu slaan we linksaf en daarna gelijk weer rechts richting de Clemensberg. Na weer een stukje bos volgt een prachtig golvend pad over de bergrug, een gedeelte met vooral jonge aanplant, waarop we lekker door kunnen stappen. Dat houdt ons lekker warm en dat komt goed uit, want ondertussen begint het ook nog eens flink te sneeuwen.

de eerste sneeuwbui van vandaag

De Rothaarsteig markeringen zijn overal goed onderhouden, en na een langer deel volgen we de aanwijzigen een bosje in naar links en lopen daarna alsmaar rechtdoor tot het rechts opener wordt en we dan voor ons uit de Hochheide Hütte zien staan.

Voor de Hütte aangekomen is het uitzicht naar rechts echt schitterend, en daar aangekomen houdt het net op met sneeuwen zodat we er echt even naar kunnen gaan staan kijken.

  • bij de Hochheide Hütte
  • bij de Hochheide Hütte
recht op de Clemensberg af

Voor de Hütte gaan we linksaf, langs het gebouw een heidegebied omhoog. Het is hier prachtig en er zijn verschillende uitzichtpunten met informatieborden en bankjes. En natuurlijk wordt het uitzicht met het winnen aan hoogte alleen maar beter.

Boven de Hütte houden we de rode markeringen aan tot we een breed pad bereiken dat daarna vlak doorloopt en even later recht op een vrijstaand topje af gaat met bovenop weer een topkruis. Dat is de Clemensberg.

Op de kruising aan de voet van deze berg gaan we rechtdoor het paadje de berg op, even later staan we bij het Topkruis op 838m hoogte.

Ook hier zijn weer verschillende informatieborden. Rechts van de berg is een diepe steengroeve waar we van bovenaf in kunnen kijken, en ook verder is het uitzicht hier rondom geweldig met overal heide en bergtoppen om ons heen.

op de Clemensberg op de Clemensberg op de Clemensberg
op de Clemensberg op de Clemensberg op de Clemensberg
klik op een kleine foto voor een vergroting

Vanaf het uitzichtpunt lopen we door, met rechts de groeve, tot waar we niet verder kunnen bij een afrastering. Daar, bij een bankje, gaan we links weer omlaag en beneden gaan we weer links om zo onderlangs het topje terug te lopen. Op de volgende splitsing, halverwege de top, gaan we rechtsaf en lopen het heideveld in.

uitzicht over het heidegebied

We lopen even later weer op een T-splitsing af met opnieuw duidelijke routeborden. De Rothaarsteig gaat er rechtsaf. Nu volgt een schitterende weg kronkelend over de bergrug door de heide met ontzettend mooie vergezichten. Dit is het Naturschutzgebied Neuer Hagen waar we doorheen trekken.

het Naturschutzgebied Neuer Hagen het Naturschutzgebied Neuer Hagen het Naturschutzgebied Neuer Hagen
het Naturschutzgebied Neuer Hagen het Naturschutzgebied Neuer Hagen het Naturschutzgebied Neuer Hagen
klik op een kleine foto voor een vergroting
bij de Hoppecke Quelle

Er zijn hier veel paden boven op de berg, maar we houden ons aan de rode bordjes en dat is alsmaar rechtdoor. Nadat er van rechts op een Y-splitsing een breed pad bij is gekomen, is er daarna een bosje waar we even van de hoofdweg afwijken door er linksaf te slaan.

Daar net onder het pad is de Hoppecke Quelle te vinden waar we even willen kijken. Ook dit bezoekje is echter weer kort omdat we andermaal een stevige sneeuwbui over ons heen krijgen. We keren snel weer terug naar de hoofdroute om door te lopen naar het verderop gelegen bos in de hoop daar even beschutting te vinden.

Op de kruising na de Quelle gaan we rechtdoor en dan voor de bosrand rechtsaf. Iets verderop gaat een pad linksaf het bos in die we dan moeten hebben. Het pad eindigt bij een splitsing met gelijk links weer een kruising. Op de splitsing moeten we scherp rechts, maar bij de kruising links zien we een schuilhut staan en omdat het nu wel heel heftig sneeuwt, en we toch rond het middaguur zitten, zoeken we de Hütte op.

We gebruiken deze grote schuilhut om te lunchen en ondertussen naar buiten te kijken of het nog weer op gaat houden met sneeuwen. We zijn er niet lang alleen in het onderkomen, al snel komen van alle kanten mensen aanlopen die net als wij even beschutting zoeken en de broodjes tevoorschijn halen.

  • lunchpauze tijdens een zware sneeuwbui
  • lunchpauze tijdens een zware sneeuwbui
  • lunchpauze tijdens een zware sneeuwbui

Het lijkt maar niet op te gaan houden met sneeuwen, na een lange lunch besluiten we het er toch maar op te wagen en trekken extra dik aangekleed weer verder. Terug naar de splitsing waarop we scherp rechtsaf moesten slaan.

We gaan nu een dicht bosgebied in over een breed pad dat nu vooral vlak verloopt en geleidelijk steeds meer afdaalt. Op de volgende Y-splitsing gaat de Rothaarsteig linksaf, daarna blijven we het nu meer kronkelende pad aanhouden tot aan een kruispunt van brede boswegen.

lekker doorstappen in de sneeuw
Van de rode naar de gele Rothaarsteig markeringen

Op dit kruispunt staat weer een handwijzer en dit is de plek waar we de hoofdroute van de Rothaarsteig gaan verlaten om een terugweg te zoeken naar Willingen.

De rode Rothaarsteig markeringen gaan er rechtsaf, wij gaan echter linksaf en zijn weer terug op een geel gemarkeerde toegangsweg tot deze Lange Afstand Wandeling.

Het zicht wordt nu weer beter, het is opgehouden met sneeuwen nu we de lange Forstweg aanhouden onderlangs het topje van de Hopperkopf.

Na een lang recht gedeelte buigt het wat naar links en blijven we op de volgende splitsing rechtdoor gaan tot het pad eindigt bij een T-splitsing.

Hier gaan we linksaf en lopen daarmee een schitterend mooi dal in met links van het pad een waterloopje. Dit watertje is de bovenloop van het riviertje Itter die we lange tijd gaan volgen.

door een prachtig dal terug

Na een stukje is er een splitsing naar rechts die we negeren, daarna volgt een kruising waarop we door de gele bordjes rechtdoor worden gewezen. Na de kruising gaat het pad meer kronkelen door dit mooie stukje natuurschoon. Daar staat ook nog weer een schuilhut.

Het is nu ook heel aangenaam geworden, we lopen steeds dieper door het dal en zijn nu beschut tegen de koude wind. En ook het zonnetje komt plots nog even meedoen!

we volgen de Itter

Verderop zijn er weer meer kruisingen en splitsingen waar we ons aan de gele borden houden door alsmaar het pad te vervolgen, tot we na een grote kruising in een bocht een handwijzer tegen komen met de naam Washkump. Hier gaan we de gele route verlaten die er naar Willingen wordt aangewezen door de weg te blijven aanhouden en ons te richten op de X15 naar Willingen. (De gele route volgen kan ook, maar dat gaat naar het centrum van Willingen en wij willen bovenlangs naar de wijk Hoppern)

Even later lopen we op een prachtig groen dal af die we gaan oversteken. Gelijk na het dalletje gaat de weg weer omhoog en naar links bij een schuilhut, hier gaan we deze weg verlaten door er rechtsaf te slaan.

over en langs een mooi groen dal

Het wordt een prachtig wandelpad langs de berghelling met links het bos en rechts het groene dal waar de Itter doorheen kronkelt. De X15 gaat hier links langs het dal, aan de overzijde loopt de Rothaarsteig toegangsweg naar Willingen.

Het pad komt uit bij het enorme complex van de skischans Willingen, de Mühlenkopfschanze. Hier moeten we rechts onder de tribunes door aanhouden en op het hoofdgebouw aflopen. Daar gaat een tunnel onder het sportcomplex door voor wandelaars die net als wij naar de andere zijde moeten kunnen komen.

bij de Mühlenkopfschanze bij de Mühlenkopfschanze bij de Mühlenkopfschanze
bij de Mühlenkopfschanze bij de Mühlenkopfschanze bij de Mühlenkopfschanze
klik op een kleine foto voor een vergroting

Eenmaal door de tunnel lopen we langs het hoofdgebouw en over de parkeerplaats naar de splitsing bij de bosrand. Hier gaan we links omhoog en volgen daar het bospad langs de bosrand. Het gaat langzaamaan wat omhoog met mooie doorkijkjes naar rechts, tot we onder ons het mooie gebouw van het Romantic Hotel Stryckhaus zien liggen.

toenemend uitzicht onderweg naar Willingen
wandelpad boven de skihellingen

Hier gaat het pad naar links en daarna draaien we naar rechts, houden op de Y-splitsing rechts aan, en lopen zo om het gebouw met een bijzonder mooie tuin heen.

Dan komen we uit bij een splitsing met de Mühlenkopfstrasse en de Am Tiasbusch. Hier slaan we linksaf op het asfaltweggetje en beginnen we nogmaals te klimmen.

We hoeven niet helemaal omhoog maar slecht tot waar de weg naar links draait en daar in de bocht een wit huis staat. Iets eerder gaat er rechts een halfverhard pad omlaag waar we nu in lopen.

Tussen de bomen en struiken door zien we het uitzicht toenemen en we blijven de halverharde weg aanhouden die daarna op een boerderij af gaat. Ook na het passeren van de boerderij blijven we rechtdoor gaan en neemt het uitzicht met elke stap die we maken nog toe.

de spoorbrug voor Willingen
Willingen in zicht

Rechts beneden zien we de mooie bogen van een spoorbrug en even later zien we ook Willingen onder ons liggen met het opvallende Sauerland Stern hotel. Links en voor ons zijn de skihellingen van Willingen waar we overheen gaan lopen onderlangs de 838m hoge Ettelsberg.

Eerst moeten we nog even een hellinkje overwinnen, maar daarna wordt het vlakker en lopen we op een splitsing met een asfaltweg af. Deze weg gaat links omhoog naar het skicomplex, en rechts omlaag naar het centrum van de stad.

Eigenlijk moeten we hier rechts en het volgende pad weer linksaf, maar het is nu zulk mooi weer dat we maar ongeveer schuin de skihelling in ongeveer de juiste richting oversteken.

De weg is niet moeilijk te vinden, we moeten bij de kabelbaan zijn en die is vanaf ver al goed te zien. We vervolgen op het gras tot we deze kabelbaan bereiken waar ook weer een weg pal naast ligt. Deze weg moeten we nu rechtsaf omlaag tot aan de hoofdweg aan de rand van Willingen bij een grote parkeerplaats.

  • skihellingen en Sauerland Stern Hotel
  • skihellingen en Sauerland Stern Hotel

Dit is de Zur Hoppecke, deze weg moeten we nu linksaf volgen naar de wijk Hoppern waar onze auto staat. De eerste weg links, de Zur Ruthenaar, lopen we aan voorbij, de volgende splitsing naar links is de Hoppecketalstrasse waar we in gaan en even later de parkeerplaats tussen de tennisbaan en het voetbalveld weer terug zien.

de kabelbaan Willingen

Daarmee sluiten we weer een heerlijke wandeldag door de bergen af. Vandaag met wisselende weersomstandigheden, maar wat ons betreft is elk weertype mooi om de wandelschoenen aan te doen. Vanavond, na een etentje in het Gasthof, zullen de oogjes wel snel weer dicht gaan zakken als we onze kamer hebben opgezocht.


arrow_backVorige route arrow_backTerug route overzicht arrow_forwardVolgende route

De routes zijn zo nauwkeurig mogelijk opgetekend. Ik ben niet verantwoordelijk voor wijzigingen ter plaatse en/of (type-)fouten in de omschrijvingen. NEEM ALTIJD EEN GOEDE WANDELKAART MEE! En mail ons als je onjuistheden tegenkomt.